Πέμπτη, 6 Ιουνίου 2013

Ο Κισσός






 Ο τρόπος ανάπτυξης του κισσού αποτελεί πηγή  έμπνευσης  για τους λογοτέχνες, που επιθυμούν να περάσουν διάφορα  φυσιολατρικά, ερωτικά,  κοινωνικά, ακόμη και αρνητικά πολλές φορές μηνύματα. Όμως ο κισσός είναι ένα ωραίο φυτό με τη τη δική του ιστορία.


Η λατινική ονομασία του βοτάνου είναι Hedera helix L. (Χέδερα η έλιξ). Είναι πολυετές φυτό που μπορούμε να συναντήσουμε παντού. Στην πόλη, σε δάση, στους βράχους, σε τοίχους.
Στη χώρα μας τον συναντούμε με τις ονομασίες Κισσός, Μπρουνοβαλιά (Πήλιο), Μπρουσκέλι (Βόλο), Κίσνερας (Κέρκυρα), Κλείδωνας (Κυνουρία).
Είναι αειθαλές, ξυλώδες, αναρριχώμενο, το οποίο μερικές φορές φτάνει τα 20 μέτρα. Οι πλαγιοφυείς ρίζες του, έχουν σχήμα γάντζου και του επιτρέπουν να προσκολλάται σε οποιοδήποτε υπόστρωμα. Στο έδαφος, σε τοίχους και σε δέντρα. Τα φύλλα του είναι δερματώδη, γυαλιστερά με 3-5 λοβούς. Έχουν χρώμα σκούρο πράσινο στην πάνω επιφάνεια και ωχρό πράσινο στην κάτω, ενώ ο βλαστός του είναι χνουδωτός. Τα άνθη του είναι μικρά σε πρασινοκίτρινο χρώμα και εμφανίζονται το φθινόπωρο. Στη συνέχεια ακολουθούν οι μικροί μαύροι στρογγυλοί και ζουμεροί καρποί που ωριμάζουν τον χειμώνα. Αντέχει στην ξηρασία, τον ίσκιο και τον παγετό ( -30  C ). Δεν προσβάλλεται από ασθένειες.

Ο Κισσός φτάνει τα 100 χρόνια και υπολογίζεται ότι η ύπαρξή του ανέρχεται σε περισσότερα από 60 εκατομμύρια χρόνια.

Ιστορικά στοιχεία:

Ο Κισσός, όπως αναφέρει η μυθολογία, εθεωρείτο σύμβολο αθανασίας, ήταν αφιερωμένος στον Διόνυσο και ονομαζόταν «Διονύσιον». Οι αρχαίοι θεωρούσαν ότι προλάμβανε τις δηλητηριάσεις. Οι αρχαίοι Έλληνες στεφάνωναν με κισσό τα αγάλματα του Διονύσου, τους ποιητές και τους πότες, επειδή τον θεωρούσαν σύμβολο της αθανασίας και αντίδοτο του πονοκέφαλου από τη μέθη.( η μέθη δεν έχει καμία σχέση με την συνηθισμένη οργανική μέθη.< Μέθη από το μέθεξις> που σημαίνει την κατάσταση έκστασης κατά την όποία το σώμα συναντάται με το πνεύμα) . Σε ορισμένες τελετές έδιναν στο Διόνυσο και το επώνυμο «Κισσός», επειδή όταν ήταν μωρό του φορούσαν ένα στεφάνι από κισσό.

                                



                            Η γέννηση του Διόνυσου

Στεφάνι ανθέων Κισσού χρησιμοποιούσαν στους γάμους στην αρχαία Ελλάδα, ως σύμβολο πίστης. Αυτό καταργήθηκε στη συνέχεια από την Χριστιανική εκκλησία. Ο Διοσκουρίδης θεωρούσε τον Κισσό πανάκεια για την αντιμετώπιση των πληγών με πύον.


Απόσπασμα από άρθρο του Σάκη Κουβάτσου στα Χανιώτικα Νέα





Ο κισσός χρησιμοποιείται στην Ιατρική στην παρασκευή φαρμάκων. Επίσης, ορισμένοι λαϊκοί θεραπευτές, το χρησιμοποιούν παγκοσμίως ως ρόφημα, αφέψημα ή επίθεμα σε διάφορες ασθένειες.


Απαιτείται μεγάλη προσοχή κατά τη χρήση του διότι περιέχει τοξικές ουσίες και απαγορεύεται να λαμβάνεται χωρίς τη σύσταση του ιατρού.


Ενώ από τους περισσότερους που ασχολούνται με τα φυτά θεωρείται παράσιτο, εντούτοις υπάρχουν ερευνητές που υποστηρίζουν πως δεν είναι. Αυτή την άποψη τη στηρίζουν στο γεγονός ότι ο κισσός δεν τρέφεται από το δέντρο στο οποίο αναρριχάται αλλά τρέφεται με τις δικές του ρίζες από το χώμα.

Μετά από έρευνες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα απτικά ριζίδια που υπάρχουν, βοηθούν μόνο  στην υποστήριξη του φυτού  κατά την αναρρίχησή του.
Ο κισσός είναι ωφέλιμος διότι αποτελεί καταφύγιο για τα πουλιά,στις σχισμές του κουρνιάζουν οι νυχτερίδες κατά την ημέρα και το χειμώνα αποτελούν τόπο αδρανοποίησης τους( χειμερία νάρκη).
Το Φθινόπωρο προσεγγίζουν τη γύρη του οι μέλισσες, οι σφήκες, οι πεταλούδες και κάποια είδη μυγών. Προστατεύει το δέντρο ώστε να μην αποτελεί εύκολο οπτικό πεδίο για τους εχθρούς του. 
Το χειμώνα προστατεύει το δέντρο από την πλήρη κάλυψη του χιονιού και από τον παγετό. Στις σχισμές που δημιουργούνται ( κενά ) μπορούν τα κοτσύφια, οι κοκκινολαίμηδες, οι τσίχλες να βρουν τροφή και είναι ένας προστατευμένος βιότοπος για μικρά θηλαστικά και ορισμένα είδη ασπόνδυλων που τρέφονται από το φύλλωμα και τα έντομα.
Ο κισσός αναρριχάται σε τοίχους και σε σπίτια. Θεωρείται ως ένα είδος μόνωσης. Τα σπίτια που είναι τυλιγμένα με κισσό ονομάζονται " πράσινα σπίτια ".Όταν υπάρχουν σχισμές στους τοίχους των σπιτιών, ο κισσός μπορεί να δημιουργήσει καταστροφή.
Πολλές φορές σε χώρους όπου είναι ανεγξέλεκτη η ανάπτυξή του μπορεί να καταστεί επιζήμιος.
Ο καλύτερος τρόπος τότε είναι να τον κόψουμε.
Το κόψιμο συνιστάται κατά την περίοδο που δεν έχει φύλλα( τέλη καλοκαιριού-Φθινόπωρο). Ξεκινάμε το κόψιμο από τη ρίζα και σιγά σιγά το απομακρύνουμε.Με την πάροδο του χρόνου θα ξεραθεί .

Όπως, λοιπόν, συμβαίνει με όλους τους οργανισμούς στη Φύση, έτσι  δικαιολογείται και η ύπαρξη του κισσού από τον Δημιουργό.








Πηγές : Κουβάτσος Φίλιππος,Myfit.gr,ArborEcology Ltd


Δεν υπάρχουν σχόλια: