Τρίτη, 30 Απριλίου 2013

Μεγάλη Τρίτη




Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, σύμφωνα με το τηρούμενο Μηναίο ή Μηνολόγιο, η Μεγάλη Τρίτη είναι αφιερωμένη αφενός στη μνεία του ιερού ευαγγελίου που αναφέρεται στη δριμύτατη καταγγελία του Ιησού κατά των θρησκευτικών αρχηγών του Ισραήλ, των Γραμματέων και των Φαρισαίων, και αφετέρου στην παραβολή των δέκα παρθένων.


Λειτουργική

Στον Όρθρο διαβάζεται από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου (22, 15- 23, 39) η καταδίκη των Φαρισαίων. Στην Ακολουθία συνεχίζεται η ανάγνωση από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου όπου γίνεται λόγος για το Τέλος. Γι’ αυτό μιλούν και οι δύο παραβολές της ημέρας. Η πρώτη είναι η παραβολή των δέκα παρθένων. «Πέντε εξ αυτών ήσαν φρόνιμοι» και είχαν πάρει μαζί με τα λυχνάρια τους και αρκετό λάδι, «πέντε ήσαν μωραί», τα λυχνάρια τους έσβησαν και δεν έγιναν δεκτές στο γαμήλιο δείπνο. Η άλλη παραβολή είναι των ταλάντων που μας διδάσκει να είμαστε εργατικοί και να καλλιεργούμε και να αυξήσουμε τα πνευματικά μας χαρίσματα. Το βράδυ ψάλλεται ο όρθρος της Μεγάλης Τετάρτης όπου είναι αφιερωμένη στην αμαρτωλή γυναίκα (Λουκ. 7,47) που μετανιωμένη άλειψε τα πόδια του Κυρίου με μύρο, και συγχωρήθηκε για τα αμαρτήματά της, γιατί έδειξε μεγάλη αγάπη και πίστη στον Κύριο, ενώ ψάλλεται ένα από τα πιο γνωστά και δημοφιλή τροπάρια της θρησκευτικής υμνολογίας. Το τροπάριο της Κασσιανής.
Πηγή  Wikipedia



Η Υμνογράφος Κασσιανή
Εκπομπή της ΝΕΤ για την  Υμνογράφο Κασσιανή


Η Κασσιανή θαύμαζε πολύ την πράξη 

της μύρωσης των ποδών του Χριστού 
από μία γυναίκα της Γαλιλαίας, λίγες ημέρες πριν τη Σταύρωση,
εμπνεύστηκε και συνέθεσε το πασίγνωστο σχετικό τροπάριο . 

Στην Κασσιανή ανήκουν και οι τέσσερις πρώτοι ειρμοί του Κανόνα του Μεγ. Σαββάτου «Κύματι θαλάσσης», «Σε τον επί υδάτων», «Την εν σταυρώ σου θείαν κένωσιν», «Θεοφανείας σου Χριστέ». Επίσης το Δοξαστικόν του εσπερινού των Χριστουγέννων «Αύγουστου μοναρχήσαντος επί της γης» είναι δικό της, όπως και άλλοι ύμνοι και γνωμικά. 



Το Τροπάριο της Κασσιανής

Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή
την σήν αισθομένη Θεότητα μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν,
οδυρομένη μύρα σοι προ του ενταφιασμού κομίζει
Οίμοι! λέγουσα, οτι νύξ μοι υπάρχει, οίστρος ακολασίας,
ζοφώδης τε και ασέληνος ερως της αμαρτίας. 
Δέξαι μου τας πηγάς των δακρύων,
ο νεφέλαις διεξάγων της θαλάσσης το ύδωρ
κάμφθητί μοι προς τους στεναγμούς της καρδίας,
ο κλίνας τους ουρανούς τη αφάτω σου κενώσει.
Καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας, αποσμήξω
τούτους δε πάλιν τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις
ων εν τω Παραδείσω Εύα το δειλινόν 
κρότον τοις ώσιν ηχηθείσα, τω φόβω εκρύβη. 
Αμαρτιών μου τα πλήθη και κριμάτων σου αβύσσους 
τις εξιχνιάσει, ψυχοσώστα Σωτήρ μου; 
Μη με την σήν δούλην παρίδης,
Ο αμέτρητον έχων το έλεος
.

Το τροπάριο της Κασσιανής μελοποιημένο από τον Νικόλαο Μάντζαρο.


Ι.Ν Αγίων Αποστόλων Ιάσωνος και Σωσιπάτρου ( Κερκυρα )
Ψάλλει το σύνολο"  Ιόνιος "

Κύριε,

Η γυναίκα που ξεστράτισε απ’ τον δρόμο σου
και σε πολλές έπεσε αμαρτίες,
μόλις εκατάλαβε πως βρίσκεται κοντά της
ο Κύριος των πάντων, η Αγάπη, ο Θεός,
όλα τα πούλησε για ν’ αγοράσει μύρα
πολύτιμα, ως άλλη μυροφόρα,
τρέχει με στεναγμούς και δάκρυα,
και λίγο πριν από τον ενταφιασμό
τα μύρα της αγάπης της σου προσφέρει.
Στενάζει η αμαρτωλή: Αλλοίμονό μου,
που έχω μέσα μου νύχτα ολοσκότεινη,
και το μόνο που αναδεύει μέσα στο πηχτό
σκοτάδι μου, είναι ο οίστρος της ακολασίας
και ο έρωτας της αμαρτίας ο παντοτινός,
που κάνουν τη ζωή μου σα μια ζοφερή
νύχτα, δίχως φεγγάρι. Αλλά συ, ω Κύριέ μου,
δέξου τα δάκρυα που τρέχουν βρύσες απ’ τα μάτια μου.
Εσύ, που κάνεις το θαλασσινό νερό να γίνεται
σύννεφο κ’ ύστερ’ απαλά στη γη πάλι να πέφτει.
Σκύψε και άκουσε τους βαρυστεναγμούς
της πονεμένης μου καρδιάς.
Εσύ, που εχαμήλωσες τους ουρανούς
με την ανέκφραστη σου ενανθρώπηση.
Κύριε, άφησέ με να καταφιλήσω και να λούσω
τ’ άχραντα πόδια σου στα δάκρυά μου, κ’ ύστερα
να τα σφουγγίσω με της κεφαλής μου τα μαλλιά.
Άφες με να καταφιλήσω αυτά τα πόδια,
που όταν κάποιο δειλινό η Εύα
άκουσε μέσα στον Παράδεισο τα βήματά τους,
έτρεξε να κρυφτεί από το φόβο της.
΄Ω Κύριε, είμαι πολύ αμαρτωλή! Μα, όπως
κανένας δεν μπορεί τα πλήθη
των αμαρτιών να μετρήσει
έτσι κανένας να μετρήσει δεν μπορεί και τις αβύσσους
της δικαιοκρισίας σου και της αγάπης,
με τις οποίες σώζεις της ψυχές μας, ώ Σωτήρα και Θεέ μου
Μη παραβλέψεις και περιφρονήσεις τώρα πια τη δούλη
σου που μετανόησε και να τη σπλαχνιστείς σε ικετεύ
Εσένα, που η βαθειά ευσπλαχνία είσαι, η απροσμέτρητη


Μετάφραση του Π. Β. ΠΑΣΧΟΥ από το βιβλίο του «ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΜΕΛΟΣ» Εισαγωγή στην βυζαντινή-λειτουργική Υμνογραφία της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Α΄ ΤΟΜΟΣ ΠΡΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ σελ. 222.





Κύριε, γυναίκα αμαρτωλή,
πολλά, θολά, βαριά τα κρίματά μου!
Μα, ω Κύριε, πως η θεότη Σου μιλά
μεσ’ στην καρδιά μου! 
Κύριε,
προτού Σε κρύψει η εντάφια γη,
λουλούδια από την δροσαυγήν επήρα
κι απ’ της λατρείας την τρίσβαθη πηγή
Σου φέρνω μύρα.
Οίστρος με δέρνει ακολασίας, νυχτιά,
σκοτάδι αφέγγαρο, άναστρο με ζώνει, 
το σκοτάδι της αμαρτίας, φωτιά,
με καίει, με λιώνει…
Εσύ, που από τα πέλαγα
τα νερά τα υψώνεις νέφη,
πάρε τα, Έρωτά μου, 
κυλούν κι είναι ποτάμια φλογερά 
τα δάκρυά μου.
Γύρε σ’ εμέ. Η ψυχή μου πως πονεί!
Δέξου με Εσύ, που δέχτηκες και γείραν 
άφταστα ως εδώ κάτω οι ουρανοί 
και σάρκα επήραν.
Τ’ άχραντά Σου πόδια,
βασιλιά μου Εσύ, 
θα πέσω και θα τα φιλήσω 
και με της κεφαλής μου τα μαλλιά 
θα τα σφουγγίσω! 
Τ’ άκουσεν η Εύα μεσ’ στο δειλινό 
της Παράδεισος φως, ν’ αντιχτυπάνε 
κι αλαφιασμένη κρύφτηκε: πονώ! 
Σώσε, έλεος κάνε! 
Ψυχοσώστα, οι αμαρτίες μου λαός,
τ’ αξεδιάλυτα ποιος θα ξεδιαλύσει; 
Αμέτρητό Σου το έλεος, ο Θεός,
άβυσσο η κρίση.
Κωστής Παλαμάς

Κύριε,

η γυναίκα που έπεσε σε πολλές αμαρτίες, 
σαν ένοιωσε τη θεότητά σου, γίνηκε μυροφόρα 
και σε άλειψε με μυρουδικά πριν από τον ενταφιασμό σου κι έλεγε οδυρόμενη:
Αλλοίμονο σε μένα, γιατί μέσα μου είναι νύχτα κατασκότεινη 
και δίχως φεγγάρι, η μανία της ασωτείας κι ο έρωτας της αμαρτίας.
Δέξου από μένα τις πηγές των δακρύων,
εσύ που μεταλλάζεις με τα σύννεφα το νερό της θάλασσας.
Λύγισε στ' αναστενάγματα της καρδιάς μου,
εσύ που έγειρες τον ουρανό και κατέβηκες στη 
Θα καταφιλήσω τα άχραντα ποδάρια σου,
και θα τα σφουγγίσω πάλι με τα πλοκάμια της κεφαλής μου·
αυτά τα ποδάρια, που σαν η Εύα κατά το δειλινό,
τ' άκουσε να περπατάνε, από το φόβο της κρύφτηκε.
Των αμαρτιών μου τα πλήθη και των κριμάτων σου την άβυσσο,
ποιος μπορεί να τα εξιχνιάσει, ψυχοσώστη Σωτήρα μου; 
Μην καταφρονέσεις τη δούλη σου, εσύ που έχεις τ' αμέτρητο έλεος.

(Φώτη Κόντογλου )



Στο YouTube μπορείτε να βρείτε το έργο " Κασσιανή " του Μίκη Θεοδωράκη


Όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα  κάθε βράδυ ψάλλεται ο  ΟΡΘΡΟΣ της ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΗΜΕΡΑΣ




Δεν υπάρχουν σχόλια: